←

Wat als psychedelica 'gewoon' zouden worden?

2025-12-12 psychedelica

Laatst vroeg een vriend me: waarom neem jij psychedelica?

Hmm, goede vraag!

Ja, natuurlijk is er het voor de hand liggende: jaren van depressie en angst helen, kwantumsprongen in groei, inzichten, doorbraken, spirituele transformatie...

Maar misschien nog meer to the point:

"Stel je voor dat je nóóit op reis gaat."

Echt. Stel je voor dat je nooit ergens naartoe reist, je geboortedorp nooit verlaat. Nooit buiten de straten komt waar je bent opgegroeid.
Nooit een andere taal hoort, nooit opgaat in een andere cultuur.
Geen fantastische nieuwe landschappen ziet.
Nooit ontdekt hoe groot en kleurrijk de wereld echt is.
Je horizon zou zoveel kleiner blijven. Je wereldbeeld zoveel beperkter.
Je gevoel van jezelf, van wat er allemaal mogelijk is, opgesloten.

Er zijn zoveel parallellen.
Een "trip" met psychedelica... is écht alsof je op reis gaat naar een nieuwe plek.
Alleen reis je in plaats van "naar buiten" juist "naar binnen".
En dat verandert ons, en dat is nog zacht uitgedrukt.

Op het moment dat we uit onze comfort zone stappen, groeien we.
De kaart van de geest wordt groter.
Het hart gaat open voor het onbekende, voor verwondering.
We ontdekken landschappen waarvan we niet wisten dat ze bestonden.

En we ontdekken dat het leven veel groter, vreemder en mooier is dan we ooit hadden kunnen bedenken.

Daarom dus.

Zoals Aldous Huxley schreef in The Doors of Perception:
"De man die terugkeert door de Deur in de Muur zal nooit meer helemaal dezelfde zijn als de man die naar buiten liep. Hij zal wijzer zijn maar minder zeker van zichzelf, gelukkiger maar minder zelfingenomen, nederiger in het erkennen van zijn onwetendheid maar beter toegerust om de relatie tussen woorden en dingen te begrijpen, tussen systematisch redeneren en het ondoorgrondelijke Mysterie dat het eeuwig vergeefs probeert te bevatten."

—Jonas Rosen

Sommigen van ons (waaronder ikzelf) hebben 'iets' diep van binnen schuilen dat steeds dieper en dieper wil duiken. Een soort reizigersgeest, die haar blik steeds verder wil verruimen en de wereld op alle mogelijke manieren wil verkennen. Als zo iemand hoort dat je nieuwe dimensies van jezelf en de wereld om je heen kan verkennen, begint het lichaam letterlijk te trillen van opwinding! :)

Voor ons voelt het dan ook heel natuurlijk om psychedelica als een prachtige tool te zien voor persoonlijke en spirituele groei.

Maar de mensen die die kriebel niet hebben, vragen me vaak iets heel anders:

"Waarom zou je überhaupt psychedelica gebruiken?
Hoort echte groei niet langzaam en 'natuurlijk' te gaan?"

Hele goede vraag. Laten we er eens mee gaan spelen!

Eerst even: wat is 'natuurlijk' überhaupt?

De meeste mensen trekken een grens: natuur = goed, kunstmatig = verdacht. Bossen goed, laboratoria slecht.

Toch bestaan de moleculen die we psychedelica noemen al veel langer dan wij. Denk aan psilocybine in paddestoelen, DMT in honderden planten (en in sporen in ons eigen brein) en LSA in morning-glory-zaadjes. Die bestonden al miljoenen jaren voordat er mensen rondliepen. En zolang de moderne mens bestaat, eten we ze ook al. Archeologisch bewijs gaat minstens 10.000 jaar terug, en sommige antropologen denken dat het zelfs mede is waardoor we überhaupt mens werden (zie Terence McKenna's Food of the Gods).

Zoveel inheemse culturen die dicht bij de aarde leven hebben nog steeds een vorm van extatisch ritueel, heel vaak met plantleraren. Het idee dat nuchter, alledaags bewustzijn de 'natuurlijke' standaard is, voelt voor mij eerder als een moderne westerse rariteit: bij ons heeft de sjamaan plaatsgemaakt voor de apotheker!

En trouwens... bijna iedereen loopt 24/7 rond met cafeïne, nicotine, alcohol, SSRI's of een dopamine-feed op zak. Als we eerlijk zijn, is puur 'natuurlijk' bewustzijn al lang de deur uit.

En dan nog een wilder idee: veel mensen vertellen dat een hoge dosis psychedelica voelt alsof je thuiskomt, alsof je je weer herinnert wie je was voordat al die filters van angst en overleven erop kwamen. Als dat klopt, dan is ons gewone dagelijkse bewustzijn misschien wel het kunstmatige, en is zo'n molecuul (uit een plant of uit het lab) gewoon een sleutel die die filters even weghaalt.

Stof tot nadenken.

Wat als psychedelica gewoon normaal werden?

Voor mij komt de drang om bewustzijn te verkennen diep vanbinnen, dus ik spreek normaal gesproken veel meer vanuit gevoel dan vanuit logica. Keiharde argumenten en waterdichte redeneringen zijn niet echt mijn moedertaal. Toch gun ik iedereen, hoe hun hoofd ook werkt, de liefde die deze medicijnen mij hebben gegeven, dus voor deze ene keer zet ik m'n rationele hoedje op en ga ik vol in redeneermodus voor al m'n analytische vriendjes :)

Een gedachte-experimentje:

Stel je een wereld voor waarin bewust en verantwoordelijk psychedelisch gebruik net zo normaal is als therapie, meditatie of sporten.

Want de wereld zoals die nú is... laten we lief zijn en zeggen "suboptimaal".
Mensen die elkaar in de haren vliegen om politiek, geloof of huidskleur.
Keuzes vanuit angst om iets kwijt te raken, in plaats van vanuit het verlangen om iets moois te maken.
Miljarden mensen die zichzelf verdoven met Netflix, shoppen of middelen waar je je de dag erna alleen maar slechter door voelt.
Ecosystemen die instorten terwijl wij ruziën over wiens schuld het is.
Eenzaamheidsepidemieën. De zachte wijsheid van onze ouderen die wordt genegeerd of weggezet. Symptoombestrijding. Ego, ego, ego!

Eckhart Tolle zegt het zo (en ik knik heel hard ja): bijna al dit gedoe komt doordat we onbewust leven vanuit ons ego, dat bijna op de automatische piloot draaiende "ikje" dat z'n eigenwaarde haalt uit spullen, macht, meningen en gedachten, en dat denkt dat het helemaal alleen is en zichzelf constant moet beschermen.

En juist daarom vind ik psychedelica zo bijzonder:
ze lijken de meest betrouwbare ego-oplossers te zijn die we tot nu toe kennen. In een paar uur, zonder dat je ook maar één dogma hoeft te slikken, kunnen ze je met heel je lijf laten vóélen dat dat stemmetje in je hoofd niet alles is wat je bent, en dat "jij" en "de wereld" lang niet zo los van elkaar staan als het lijkt.

En ja, je kan er ook zonder moleculen komen: door jarenlang te mediteren en te helen, door een bijna-doodervaring of door onvoorstelbaar lijden. Maar psychedelica kunnen als een zachte wind zijn die je veel sneller optilt naar precies hetzelfde vergezicht, dat vroeger pas kwam aan het einde van een lang en pijnlijk pad.

Ik heb talloze verhalen gelezen (en hetzelfde gehoord van mensen die ik vertrouw) over mensen die cynisch, boos of diep depressief naar binnen gingen, en na één zorgvuldig begeleide ceremonie naar buiten kwamen met een zachtheid die ze zelf niet konden verklaren. Ze zeiden dan dingen als:
"Ik heb eindelijk gevoeld wat onvoorwaardelijke liefde is, niet als idee, maar in al mijn cellen."

Daarom noem ik ze een versneller in plaats van een shortcut: het integratiewerk blijft heilig, maar de richting van je leven kan in één nacht veranderen.

Een wereld met meer van dat soort mensen zou er zo uit kunnen zien

  • Mensen die als hun stralende, authentieke Zelf leven in plaats van zich in bochten te wringen om aan iemand anders' idee van "normaal" te voldoen
  • Hun unieke gave ontdekken en die met vreugde aanbieden (en dat is toevallig ook precies wat de wereld het hardst van ze nodig heeft)
  • Handelen vanuit onbaatzuchtige liefde, voor zichzelf én voor de rest van de wereld, in plaats van uit angst en dat oude ik-tegen-de-wereld-gevoel
  • Het levende web van het Leven zó diep voelen dat de planeet vernielen net zo ondenkbaar wordt als je eigen oma slaan!!
  • Het huidige moment nieuwsgierig en bewust tegemoet gaan in plaats van het te verdoven
  • Radicaal verantwoordelijkheid nemen in plaats van met de vinger te wijzen
  • Vreugde én verdriet helemaal kunnen voelen, zonder je ervoor te schamen
  • Weten dat onderdrukte emotionele wonden je ook lichamelijk ziek kunnen maken, en de moed hebben ze liefdevol aan te kijken
  • Alle wezens als gelijken behandelen zonder in dualiteiten als 'goed versus kwaad' te vervallen

Elke ziel die ook maar een béétje opener wordt, wordt een helende kracht in haar familie, tussen haar vrienden, op haar werk... en vanaf daar golft het maar door en door!

Dus als iemand zegt: "Ik hou het liever langzaam en natuurlijk," dan hoor ik (met een dikke knipoog):
"Ik vind het prima om nog decennia lang m'n pijn onbewust op iedereen om me heen te projecteren voordat ik eindelijk nederig genoeg ben om te veranderen, en in de tussentijd kan de wereld wel even wachten."

(Expres flink overdreven natuurlijk; zonder dollen, niemand is de wereld iets verschuldigd!! Maar toch.)

Overigens, ik heb het hier vooral over bewuste, ceremoniële omgang met deze plantleraren. Maar er is he-le-maal niks mis met af en toe gewoon dansen in pure extase of smelten in gelukzaligheid omdat het leven zo mooi is. Die ervaringen helen ook, en brengen jouzelf en de wereld oneindig veel meer licht en speelsheid dan nog een rondje bier ooit zal doen (ahem). Alleen: als je deze medicijnen met eerbied en nieuwsgierigheid benadert, gaat wat je eruit haalt vaak nóg dieper, en blijft het ook veel langer bij je.

Een laatste nuchtere noot

Ik zeg niet dat iedereen morgen een psychedelische reis moet maken. Dit zijn krachtige medicijnen. Bij sommige persoonlijkheden en bij sommige psychische voorgeschiedenissen zijn ze riskant zonder serieuze voorbereiding en begeleiding. Set, setting, integratie: daar valt niet over te onderhandelen.

En toch... als het moment rijp voelt, zijn ze misschien wel een van de liefste en krachtigste sleutels die we ooit hebben gekregen om wakker te worden, gewoon naast therapie, schaduwwerk, meditatie, ademwerk, familieopstellingen en al die andere prachtige paden. Voor sommige mensen zijn ze de zachtste weg, voor anderen de snelste, en hoe dan ook zijn ze een uitnodiging, nooit een verplichting.

Hoe meer mensen deze medicijnen (of de magische werelden waar ze de deur naar openen) met een open hart en respect tegemoet gaan, hoe liever deze planeet volgens mij wordt. Dat is in ieder geval wat ik bij mezelf heb zien gebeuren: elke keer dat ik me weer herinner dat ik niet echt los sta van de mensen en bomen en dieren om me heen, wil ik nog beter opletten dat ik ze geen pijn doe.

Stel je voor dat elke cultuur weer een overgangsritueel naar volwassenheid zou hebben (een bewuste ontmoeting met het Mysterie), zodat ieder mens minstens één keer de grotere Allesheid heeft aangeraakt waar we allemaal deel van zijn.

Ik kan niet bewijzen dat dat alles oplost.
Maar ik durf er m'n leven om te verwedden dat het zou helpen.

En daarom, als iemand vraagt "Waarom zou ik ooit een psychedelische stof nemen?", is mijn eerlijkste antwoord dit:

Omdat de wereld zoals we die kennen zo ontzettend veel open harten nodig heeft, ook als je zelf die stille roep naar iets groters niet voelt. En deze planten zijn de snelste en liefste manier die ik ken om er eentje te laten groeien.

Met eindeloze liefde,
Jiri 💕

P.S. Voel jij de roep? Dan is het misschien de moeite waard om ernaar te luisteren. Ze zeggen wel dat de leraar verschijnt wanneer de leerling er klaar voor is, of die leraar nu in het bos groeit of in de handen van een vertrouwde gids ligt. Ik zou je wel echt aanraden om de tijd te nemen, je goed in te lezen en de eerste keer niet alleen te gaan ♡